ABD Başkanı Donald Trump, Fransa’daki G7 Zirvesi kapsamında “İran ile anlaşmamızı yaptık ve bunun başarılı olacağını düşünüyorum. Şimdi ikinci aşamaya geçiyor ve bence bu aşama aslında daha kolay olacak” dedi.
ABD Başkanı Donald Trump, Fransa’nın Evian kentinde düzenlenen G7 Zirvesi marjında Katar Emiri Şeyh Tamim bin Hamad Al Thani ile bir araya geldi. Görüşmede, basın mensuplarına açıklama yapan Trump, İran ile ilişkilere ve dün dijital olarak imzalanan mutabakat zaptına ilişkin değerlendirmede bulundu. Trump, “İran ile anlaşmamızı yaptık ve bunun başarılı olacağını düşünüyorum. Şimdi ikinci aşamaya geçiyor ve bence bu aşama aslında daha kolay olacak. Geçen hafta onlara saldırmak istemedim, başka seçeneğimiz yoktu. Üçüncü kez yapıyorduk ama bunu yapmak zorunda kalmamayı başardık” ifadelerini kullandı.
“İran’a herhangi bir para yatırmıyoruz”
İran ile adil bir anlaşma yaptıklarını ifade eden Donald Trump, “Bu iyi bir anlaşma, Bu arada İran’a herhangi bir para yatırmıyoruz. Dün böyle bir söylenti çıktı ama bu saçmalık. İran’a para yatırma yükümlülüğümüz söz konusu değil” şeklinde konuştu.
İran’a fiziksel olarak en yakın ülke olarak tanımladığı Katar’ın “güçlü” ve “sert” olduğunu ve ABD’ye “büyük bir cesaretle” yardım ettiğini söyleyen Trump, Katar Emiri Al Thani’ye “Bu yüzden sizi tebrik etmek istiyorum. Her zaman dostum olacaksınız” dedi.
“Katar ülkemize muazzam miktarda para yatırıyor ve bunu takdir ediyoruz”
Katar’ın ABD’ye bir trilyon dolardan fazla yatırım yapacağını duyuran Donald Trump, ülkeye yapılan toplam yatırımın da 19,2 trilyon dolar olduğuna dikkat çekti. Trump, “Bu bir rekor. Tarihte böyle bir şey hiç olmadı. Tarihte hiçbir ülke bu türden bir yatırım almadı. Rekor üç trilyon dolardı” diye konuştu.
“Nükleer silah elde ederlerse, kıyamet üzerlerine kopar”
Ekonomiye ilişkin açıklamaların ardından İran konusuna dönen Trump, “İran ile kısa sürede kurduğumuz ilişkiyi takdir ediyoruz. İstersek İran’a para yatırma hakkımız var ama para yatırmıyoruz. Obama’nın yaptığı gibi anlaşma için ödeme yapmadık. Obama, milyarlarca dolar ödemişti” ifadelerini kullandı.
İran ile anlaşmanın kendisi için en önemli yönünün İran’ın asla nükleer silaha sahip olamayacak olması olduğunu vurgulayan Donald Trump, “Bu açık ve net bir şekilde yazıyor. Nükleer silah geliştiremeyecekler ve satın alamayacaklar. Eğer yaparlarsa, sonuçlarına katlanırlar. Küçük bir şey değil. Sonuçların ne olacağını söylemek dahi istemiyorum. Bunlar nihai sonuçlar olur” şeklinde konuştu.
ABD Başkanı, “Bununla birlikte İran ile çok iyi bir ilişkimiz var. Ama en önemlisi, nükleer silaha sahip olamayacakları. Benim devreye girmemin ve imzalamayı kabul etmemin nedeni de bu. Nükleer silah elde ederlerse, kıyamet üzerlerine kopar. Bunu yapmayacaklar” dedi.
“Rejim değişikliğine inanmıyorum”
İran’da rejim değişikliği gibi bir hedef benimsemediğini ama yine de bir rejim değişikliği olduğunu ifade eden Trump, İran’ın liderlerinin ABD saldırılarında hayatlarını kaybetmesine gönderme yaptı. Trump, “İlk grubun hepsi öldü. İkinci gruptakiler de öldü. Üçüncü grubun bir kısmı gitti. Bence mevcut durumda çok makul insanlarla muhatap oluyoruz. Kendileriyle çalışmak güzeldi. Güçlü ve akıllı insanlar. Aslında birinci ve ikinci gruptan daha akıllı olduklarını düşünüyorum. Radikal değiller ve ülkelerine yardım etmeye çalışıyorlar” diye konuştu.
ABD Başkanı Trump, “Rejim değişikliğine inanmıyorum. Yıllarca rejimlerin değişmesini izledim. Hiçbir işe yaramıyor. Bu kendiliğinden olmalı” ifadelerini kullandı.
Ülkelerin halk tarafından saygı gören liderler tarafından yönetilmesi gerektiğini söyleyen Trump, “Ülkeler korkuyla değil saygıyla yönetilmeli. Biliyorsunuz, İran’da en az 42 bin protestocu öldürüldü” şeklinde konuştu.
Katar’ın İran savaşı sırasındaki adımlarından övgüyle bahseden Trump, “Çok etkilendik, çünkü gerçekten ateş hattının üzerindeydiler. Ön saftaydılar. Neredeyse herkes kadar ateş altındaydılar” dedi. Trump, Katar’ın büyük bir cesaret gösterdiğini ifade etti.
“Rusya, bir anlaşma yapmalı”
Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ile görüşme ihtimaline ilişkin bir soru alan Trump, bu soruya, “Onunla bugün daha sonra görüşeceğim” cevabını verdi.
Trump, “Bakın, Rusya bir anlaşma yapmalı. Rusya, muazzam sayıda insan kaybetti. Ukrayna da aynı şekilde. Geçen ay iki taraf toplam 35 bin asker kaybetti. Bunu bir düşünün. Bu aylık bazda. Çoğu asker ortalama 25 bin genç, güzel insanlar hayatını kaybediyor. Orada olup biten şeyler çılgınlık. Ama bir görüşmemiz oldu ve ne olacak göreceğiz. Pazar günü Başkan Putin ile konuştum” dedi.
“Liderler arasında çok fazla memnuniyetsizlik var”
Trump, “O kadar çok asker kaybediyorlar ki İkinci Dünya Savaşı’ndan beri böyle bir şey olmadı. Ben sekiz savaşı çözdüm ve bunun kolayca çözülecek bir savaş olacağını düşünüyordum. Diğer taraftan, liderler arasında çok fazla memnuniyetsizlik var. Fakat evet, bugün daha sonra onunla tekrar görüşeceğim” şeklinde konuştu.
Ukrayna’daki savaşın hiçbir şekilde ABD’yi etkilemediğini ifade eden Trump, “Ama dahil olmamın tek nedeni, her ay 25 bin gencin ölmesini görmek istemiyor oluşum” ifadelerini kullandı.
ABD Başkanı, “Hayata yeni başlayan genç insanlar cepheye gidiyor ve havaya uçuyor. Ukrayna da çok insan kaybediyor. Bu bütün şey çok saçma. Bu nedenle elimden geleni yapacağım” diye konuştu.
İran’daki zenginleştirilmiş uranyumu alacaklarını söyledi
Bir basın mensubunun, “İran’ rejimi kendi halkını öldürmeye devam ederse yine de anlaşmayı devam ettirecek misiniz?” şeklindeki sorusuna Trump, “Onlarla bu konuyu konuştuk ve bakacağız. Bunun büyük kısmı, birinci ve ikinci rejimler döneminde gerçekleşti” cevabını verdi.
Trump, “(İran yönetiminin) iyi olmalarını umuyorum. Ama bir şey var. İyi olsalar da kötü olsalar da nükleer silaha sahip olmayacaklar. Büyük mesele bu. Nükleer silahları olsaydı, İsrail’i havaya uçururlardı. Muhtemelen bize de atış yaparlardı. Sanırım biz onları önce vururduk ama çok büyük zarar verirlerdi. Obama’nın nükleer anlaşmasını yani JCPOA’yı iptal etmeseydik, beş yıl önce nükleer silah elde ederlerdi. O anlaşma nükleer silaha giden bir yoldu” dedi.
İran’ı B-2 bombardıman uçaklarıyla “çok sert” vurduklarını ve İran’ın nükleer kapasitesini imha ettiklerini vurgulayan Trump, “Bu şimdiye kadar gördükleri en yıkıcı bombardımanlardan biriydi. Bütün dağ üzerlerine çöktü” dedi.
İran’daki zenginleştirilmiş uranyumu alacaklarını da ifade eden Trump, “Onu almaya gitmek büyük mesele. Çünkü sadece Çin’in ve bizim malzemelere ulaşabilecek ekipmana sahip olduğumuzu söylüyorlar. Bütün dağ üzerine çökmüş durumda” ifadelerini kullandı.
Trump, “Bu muhtemelen yarım milyon dolar değerinde ve çok değerli bir şey değil. Ama psikolojik olarak onu almak istiyoruz” dedi.
İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarına sert eleştiriler getirdi
İsrail’in Lübnan’a saldırması durumunda anlaşmanın nasıl ayakta kalacağı sorusuna Trump, “Kalabilir. Çünkü ben Lübnan’dakini küçük savaş olarak görüyorum. İran büyük olanı ama orada sürekli baş gösteren küçük bir iğne batması gibi bir şey var ve o da Hizbullah. Biliyorsunuz, Suriye konusunda çok sorumluluk aldım. ve biliyorsunuz, şu anda Suriye’yi yöneten kişi de Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ve bazı diğer isimlerin desteğiyle oraya getirdiğimiz bir kişi. Ülkeyi toparlama konusunda inanılmaz bir iş çıkardı. Bir melek ya da kusursuz biri değil ama ülkeyi toparlama konusunda gerçekten olağanüstü bir iş yaptı. Ayrıca Hizbullah konusunda da çok iyi ve onlardan hoşlanmıyor” diye konuştu.
Trump, “İsrail, Hizbullah’la çok uzun süredir savaşıyor ve çok fazla insan ölüyor. Bir kişiyi arıyorsunuz diye her seferinde bir apartman binasını yıkmak zorunda değilsiniz. Çünkü o apartmanlarda çok sayıda insan yaşıyor ve onların hepsi Hizbullah üyesi değil, bunu size söyleyebilirim. İsrail’e, Hizbullah meselesini Suriye’nin halletmesine izin vermesini söyledim. Açık konuşmak gerekirse, bence bunu daha iyi yaparlar. Örneğin anlaşmayı imzalamamıza iki saat kala Beyrut’ta bir saldırı oldu. Güneyde falan değildi, doğrudan Beyrut’taydı. Bundan hiç hoşlanmadım. Hoşlanmadığımı da kendilerine açıkça ilettim. Hiç hoşlanmadım” ifadelerini kullandı.
Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara’nın ülkeyi “inanılmaz” hızlı bir şekilde toparladığını söyleyen Trump, “Çok yetenekli ve bana karşı çok iyi davrandı. İstediğim her şeyi korudu. Eğer İsrail, işi herkesi öldürmeden yapamıyorsa, bu işi o yapar. İşi Suriye yapar” şeklinde konuştu.
“ABD olmasa İsrail olmazdı”
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu konusunda bir hayal kırıklığı yaşayıp yaşamadığı sorusuna Trump, “Hayır. Harika bir ilişkimiz var” cevabını verdi.
Cevabında İsrail’in gerçekleştirdiği saldırıdan duyduğu hoşnutsuzluğu ifade eden Trump, “Saldırıyı gördüm. Bombanın nereye gittiğini gördüm. Ne olduğunu gördünüz mü? Bu vahşiceydi ve çok fazlaydı” ifadelerini kullandı.
İsrail ile çok etkili bir ilişkileri olduğunu kaydeden Donald Trump, “Biz olmasak, ABD olmasa İsrail olmazdı. Ben olmasam İsrail olmazdı. Çünkü başka hiçbir başkan, benim yaptığımı yapmaya hazır değildi. Bibi (Netanyahu) ile harika bir ilişkim oldu. Ama şimdi Bibi’nin Lübnan konusunda daha sorumlu davranması gerekiyor. Lübnan eskiden harika bir ülkeydi. Profesörlerin, doktorların, avukatların olduğu bir ülkeydi. Büyük entelektüel birikime sahipti. Şimdi ise korkunç durumda. Bence tüm ülkeler arasında en kötü muamele gören onlar oldu. Kendilerini savunamıyorlar. Bir de onlar için sorun olan Hizbullah söz konusu” dedi.
“İsrail’in Lübnan ve Hizbullah konusunu ele alış biçiminden memnun değilim”
ABD Başkanı Trump, “İsrail’in Lübnan ve Hizbullah konusunu ele alış biçiminden memnun değilim. İşi daha hızlı yapmaları gerekirdi. Bu sonsuza kadar sürüp gidiyor. Bu olduğunda, büyük anlaşmanın yani İran anlaşmasının üzerine olumsuz bir ışık düşüyor” diye konuştu.
“Obama, İsrail’i İran’a sattı”
Kendisi olmasa İsrail’in çoktan havaya uçmuş olacağı iddiasını yineleyen Trump, “İki şey yaptım. İran ile nükleer anlaşmayı feshettim. Barrack Obama, İsrail’i İran’a sattı. İran’a gitti ve onları sattı. Bu adama ya da partiye nasıl oy verilir?” ifadelerini kullandı.
Yaptığı ikinci şeyin ise İran’ın nükleer tesislerini vurmak olduğunu söyleyen ABd Başkanı, “İkincisi ise benim nükleer toz dediğim şeyle ilgili yaptığımızdı. Onu havaya uçurduk ve dağ üzerine çöktü. Oraya ulaşmak mümkün değil. Nükleer silaha ulaşmalarına iki hafta kalmıştı. Eğer nükleer silah elde etselerdi, bunu İsrail’e karşı kullanırlardı” şeklinde konuştu.
Donald Trump, “Bunu söylemekten nefret ediyorum ama muhtemelen Orta Doğu’nun geri kalanına karşı da kullanırlardı. Çünkü bütün füzelerini Emir’e (Katar), Suudi Arabistan’a, Birleşik Arap Emirlikleri’ne (BAE), Kuveyt’e ve Bahreyn’e çevirmişlerdi” dedi.
“İran, Türkiye’yi de bir kez vurdu ve bunu hiç anlamadım ve kimse de anlamayacak”
İran’ın komşu ülkelerini hedef almasının bu beş ülkeyi bir araya getirdiğini ifade eden Donald Trump, “İran, Türkiye’yi de bir kez vurdu ve bunu hiç anlamadım ve kimse de anlamayacak. Sorun bu. Bunlar tamamen mantıksız insanlardı. Ama onlar artık gitti. Bence artık İran’ın mantıklı bir liderliği var” ifadelerini kullandı.
Donald Trump, “Fakat benimle birlikte ABD olmasaydı, İsrail şu anda var olmazdı. Yüzde 100 yeryüzünden silinmiş. İsrail’deki her akıl sahibi insan bunu bilir” diye konuştu. – EVIAN
