Güneş sistemi, devasa bir plazma balonunun sunduğu kalkan sayesinde yıldızlararası radyasyonun yıkıcı etkilerinden korunuyor. Heliosfer ismiyle bilinen bu yapının sınırları ise bilim dünyası için halen tam anlamıyla çözülememiş dev bir muamma.
NASA’nın emektar uzay aracı New Horizons, bu gizemli bölgeye doğru hızla ilerleyerek araştırmacılara veriler sunmaya devam ediyor. Şimdi ise bilim insanları, aracın bu sınırı ne zaman geçeceğini tahmin etmek adına iki yeni çalışma yayımladı.
Heliosfer, sabit bir çizgiden ibaret değil; Güneş’in aktivite dönemlerine ve yıldızlararası ortamın yoğunluğuna göre sürekli genişleyip daralıyor. Doktor Jonathan Gasser liderliğinde yürütülen araştırmalar, New Horizons’ın “sonlandırma şoku” adı verilen noktaya 2029 ile 2040 yılları arasında ulaşacağını öngörüyor. Uzay aracı bu sınırı geçerken heliosferin dinamik yapısı nedeniyle bölgeye girip çıkması, hatta sınırı birden fazla kez aşması ihtimaller arasında.
Güneş rüzgarlarının yavaşlama sırrı
Güneş’ten fışkıran yüklü parçacıklar, saatte 1,6 milyon kilometre hıza ulaşarak uzayı şekillendiriyor. Heliosferin çeperine ulaşıldığında ise bu hız keskin bir düşüş gösteriyor. Yeni bulgular, bu yavaşlamanın sadece mesafeye bağlı olmadığını ortaya koydu. Dış uzaydan gelen iyonize maddeler, heliosfere çarparak güneş rüzgarları üzerinde ciddi bir baskı oluşturuyor.
Daha önce Voyager 1 ve 2 araçları bu sınırı aşan ilk insan yapımı nesneler olarak tarihe geçmişti. Özellikle Voyager 2, sonlandırma şokuna ulaştığında güneş rüzgarı hızında %46’lık bir düşüş saptamıştı. Kuiper Kuşağı’ndaki yolculuğunu sürdüren New Horizons ise şu an Güneş’ten yaklaşık 9,8 milyar kilometre uzakta. Uzmanlar, bu araştırmaların sadece mevcut sistemimizi anlamakla kalmayıp, ileride gerçekleşecek yıldızlararası görevler için de hayati öneme sahip olduğunu belirtiyor.
