Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme Kurulu Başkanı Salih Tanrıkulu, “Kamu yönetiminde etkinlik ve verimliliğin artırılması, vatandaş odaklı hizmet anlayışının yaygınlaştırılması ve kamu hizmet sunumu kapasitesinin geliştirilmesi önem arz etmektedir. Bu hedeflere ulaşılmasında hukuk politikaları ile denetim faaliyetleri birbirini tamamlayan iki stratejik alan olarak karşımıza çıkmaktadır.” dedi.
Tanrıkulu, Çankaya Köşkü’nde, Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum başkanlığındaki Hukuk Politikaları Kurulu Toplantısı’na katıldı.
Burada yaptığı konuşmada Tanrıkulu, denetim faaliyetlerinin, kamu hizmetlerinin verimli, saydam ve hesap verilebilir şekilde yürütülmesi ile devlet teşkilatının düzenli, uyumlu ve etkin bir şekilde işlemesine katkı sunan önemli bir unsur olduğunu belirtti.
Bu bağlamda Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçişle birlikte kamu kurumlarının teftiş ve denetim birimleri ile Devlet Denetleme Kurulu’nun işleyişi, görev ve yetkilerine ilişkin düzenlemeler yapıldığını anımsatan Tanrıkulu, DDK’nin, üst denetleme organı olarak, kamu kurumlarının teftiş ve denetim birimleri arasında koordinasyon ve uyumlaştırma faaliyetlerini yürütmek, kamu yönetimi ve kamu hizmetlerinin sunumunda saydamlık, verimlilik, etkinlik ve iyi yönetişim alanlarında çalışmalar yapmak gibi görevlerinin bulunduğunu söyledi.
Hukuk devletinde idarenin asli bir unsuru olan denetimin, kamu yönetiminin gelişmesine her alanda katkı sunabilecek güçlü bir potansiyele sahip olduğunun altını çizen Tanrıkulu, denetim açığının ise kaynakların kötü kullanılmasına, kalitesiz ve yetersiz hizmet sunumuna sebep olacağına işaret etti.
Etkin bir denetim için uluslararası standartlar ve teknolojik imkanlar çerçevesinde bu alandaki uygulamaların sürekli geliştirilmesi gerektiğini belirten Tanrıkulu, “Bu anlamda denetim, idarenin hukuka uygunluğunu temin eden, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımını güvence altına alan ve kamu hizmetlerinin kalitesini artıran vazgeçilmez bir yönetim fonksiyonu olmakla birlikte, yönetime rehberlik eden ve kurumsal gelişime katkı sunan stratejik bir araç niteliği taşımaktadır.” diye konuştu.
Dünyada hız kazanan dijital dönüşümün, denetim yaklaşımlarının yeniden ele alınmasını, denetim standartları ile metotlarında kapsamlı revizyon yapılmasını zorunlu kıldığını dile getiren Tanrıkulu, “Yapay zeka temelinde gelişen dijital teknolojilerin kullanılması, denetimlerin daha hızlı, gerçek zamanlı ve geniş kapsamlı yürütülmesine imkan tanıyarak, yönetime ve ilgili taraflara önemli ölçüde katkı sunmaktadır.” ifadelerini kullandı.
“Denetim Bilgi Sistemi oluşturuldu”
Tanrıkulu, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nde denetim faaliyetlerinin etkinliği ve koordinasyonu kapsamında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla 26 Kasım 2024’te Resmi Gazete’de yayımlanan “Rehberlik, Teftiş ve Denetim Faaliyetlerinin Düzenli ve Etkin Bir Şekilde Yerine Getirilmesi” konulu Genelge ile kamu yönetiminde ve denetim alanında yeni bir sayfa açıldığını anımsattı.
Vatandaş odaklı yönetim ve etkin denetim temalı genelgede, tüm denetim faaliyetlerinin etkin ve düzenli bir şekilde yerine getirilmesi gerektiğinin vurgulandığını aktaran Tanrıkulu, bu çerçevede eğitim, sağlık, gıda, ticaret gibi alanlar başta olmak üzere tüm kamu hizmetlerinin, vatandaş memnuniyetini artıran bir anlayışla sunulmasının esas olduğunun, her türlü faaliyetin ilgili mevzuata uygun olarak yerine getirilmesi ve denetlenmesi gerektiğinin ifade edildiğini kaydetti.
Ayrıca, kamu hizmet sunum kapasitesini geliştirmek için rehberlik esaslı denetim yapılması ve denetimde teknolojik dönüşümün gerçekleştirilmesinin de hedeflendiğini dile getiren Tanrıkulu, “Genelge uyarınca, rehberlik, teftiş ve denetim birimlerinin çalışmalarının takibi ve koordinasyonuyla ilgili işlemler Devlet Denetleme Kurulu tarafından yapılmaktadır. Bu itibarla, denetim birimlerinin yıllık çalışma programları, faaliyet raporları ve diğer çalışmalarının düzenli izlenmesi ve değerlendirilmesi için Denetim Bilgi Sistemi oluşturulmuştur.” dedi.
“Denetim faaliyetlerinin sonuçları analiz edildi”
Denetim faaliyetlerinin koordinasyonu çalışmaları kapsamında hazırlanan “Kamu Kurumlarının Denetim Faaliyetlerini Değerlendirme Raporu”nun kamu denetim sisteminin mevcut durumunu ve geleceğine ilişkin yaklaşımları çok boyutlu bir bakış açısıyla ortaya koyduğunu belirten Tanrıkulu, şunları kaydetti:
“Raporda, bakanlıklar ve kamu kurumları bünyesindeki 103 denetim biriminin teşkilat yapısı ve işleyişi, faaliyet alanları, koordinasyon ve uyumlaştırma düzeyi, dijital dönüşüm kapasiteleri ile denetim faaliyetlerinin sonuçları analiz edilmiştir. Kamu kurumlarının rehberlik, teftiş ve denetim faaliyetleri, yıllık faaliyet raporları ile çalışma programları esas alınarak analiz edilmiş, denetim kapasitesi, planlama bilgileri ve uygulama sonuçları detaylı biçimde değerlendirilmiştir. Bunun yanı sıra, gıda ve ürün güvenliğinden fahiş fiyat denetimine, iş sağlığı ve güvenliğinden vergi denetimine kadar vatandaşlarımızın günlük hayatını etkileyen uygulamalar da ayrı başlıklar altında incelenmiştir.
Raporda ayrıca, insan kaynağı kapasitesinin geliştirilmesi, dijital denetim altyapısının güçlendirilmesi, denetim süreçlerinin iyileştirilmesi ile ortak denetim kültürünün yaygınlaştırılması hususları kamu denetim sisteminin etkinliğinin artırılmasına yönelik öncelikli öneriler olarak belirlenmiştir.”
“Güçlü hukuk düzeni, etkin denetim mekanizmasıyla mümkün”
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın liderliğinde, Türkiye Yüzyılı vizyonu hedefleri kapsamında, kamu yönetiminde etkinlik ve verimliliğin artırılmasının, vatandaş odaklı hizmet anlayışının yaygınlaştırılması ve kamu hizmet sunumu kapasitesinin geliştirilmesinin önem arz ettiğini vurgulayan Tanrıkulu, şunları ifade etti:
“Bu hedeflere ulaşılmasında hukuk politikaları ile denetim faaliyetleri birbirini tamamlayan iki stratejik alan olarak karşımıza çıkmaktadır. Çünkü güçlü bir hukuk düzeni, ancak etkin bir denetim mekanizmasıyla mümkün olacaktır. Denetim faaliyetlerinde ulaşılan tespit ve önerilerin, hukuk politikalarının oluşturulmasına, Kurul tarafından geliştirilen strateji ve politikaların da kamu yönetimi ve denetiminin gelişmesine katkı sağlayacağına inanıyoruz.”
Tanrıkulu, toplantıda ele alınacak çalışma konularına dair görüşlerin kendileri için kıymetli olacağını kaydetti.
“DDK, idarenin hukuka uygunluğunun üst düzey teminatıdır”
Mehmet Uçum ise Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçişin 8. yılı tamamlanırken, idarenin tüm kurum ve kuruluşlarının istikrarla tüm gayretlerini ortaya koyarak çalıştığını söyledi.
İdarenin çalışmalarının denetlenmesinin ise hukuk devletinde en önemli gerekliliklerden biri olduğunun altını çizen Uçum, denetim mekanizmalarının hukuk devletinin olmazsa olmaz unsurlarından olduğunu vurguladı.
Mehmet Uçum şunları kaydetti:
“Bu bağlamda Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçişimizle birlikte idarenin tüm iş ve işlemlerinin denetiminin daha mümkün kılındığını, iyi yönetişim ve şeffaflık ilkelerinin idareye yansımasının daha kolaylaştığını tecrübe ediyoruz. Güven veren idare için etkin denetim şarttır. Devlet Denetleme Kurulu’muz, idarenin hukuka uygunluğunun, düzenli ve verimli şekilde yürütülmesinin en üst düzey teminatıdır. Zira, denetim faaliyetlerini kurumlar üstü bir şekilde, bizzat sayın Cumhurbaşkanı’mızın talimatlarıyla yürüten Devlet Denetleme Kurulu’muzun idarenin içindeki tüm kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve kamuya yararlı dernekler gibi birçok kurumda her türlü idari soruşturma, inceleme, araştırma ve denetlemeleri yapması sebebiyle oldukça önemli ve kritik bir görev ile sorumluluk üstlenmektedir.”
Hukuk Politikaları Kurulu olarak daha önce Devlet Denetleme Kurulu ile birlikte Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin işleyişinin değerlendirilmesi, hükümet sistemine göre kurumların güncellenmesi ve hazırlanması konuları gibi pek çok alanda oldukça verimli ortak çalışmalar yürüttüklerini hatırlatan Uçum, “Kurullarımız arasındaki işbirliğinin ilerleyen aşamalarda daha da güçleneceğine yürekten inanıyorum.” ifadesini kullandı.
“Kurul’un çok yoğun bir gündemi var”
Hukuk Politikaları Kurulu’nun çok yoğun bir gündemi olduğunu dile getiren Uçum, “Sizinle bundan sonraki dönemde de çok verimli bir işbirliği yapacağımıza, devlet denetleme alanında ihtiyaç duyulan hukuk politikalarını birlikte üreteceğimize, bu suretle vatandaşlarımızın huzuru ve idareye güveninin güçlendirilmesine elimizden geldiğince katkı yapacağımıza inanıyorum.” diye konuştu.
Konuşmaların ardından basına kapalı devam eden toplantıda, DDK tarafından “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Denetim” konulu bir sunum yapıldı.
Toplantıya, Hukuk Politikaları Kurulu ve Devlet Denetleme Kurulu üyeleri de katıldı.
